Etkinlikler Güncel

Dünya Kupası Sürdürülebilir Olmayı Başardı Mı?

Dünya Kupası Sürdürülebilir Olmayı Başardı Mı?

FIFA tarafından bu yıl Rusya‘nın ev sahipliği yaptığı Dünya Kupası‘nın ardından, organizasyonun sürdürülebilirlik hedeflerinin ne kadarını başardığı tartışılıyor. FIFA, 2014 yılında Brezilya’da gerçekleştirilen turnuvayı o güne kadarki “en yeşil” spor organizasyonu olarak lanse etmişti. Dün sona eren turnuvanın dört yıl içinde neleri değiştirdiği ve sürdürülebilirlik hedeflerini nereye taşıdığı merak ediliyor.

14 Haziran’da Rusya‘da başlayan ve yaklaşık bir ay süren Dünya Kupası dün akşam Fransa milli takımının şampiyonluğu ile noktalandı. Rusya, yerel ikliminde gelişen ayrımcılık, holiganlık, yolsuzluk iddiaları ve askeri çatışmalara rağmen sürdürülebilir bir turnuva hedefiyle bir önceki turnuvanın önüne geçmeyi amaçlayarak hazırlıklarını titizlikle tamamlamıştı. 2014 yılına göre yaklaşık 550 bin ton daha düşük sera gazı emisyonu ile birlikte sosyal ve ekonomik etkiyi de güçlendirecek şekilde çalışan sayısı belirlenmişti.

Birleşmiş Milletler’in “Climate Neutral Now” tasarısını imzalayan ilk spor kuruluşu FIFA, 2015 yılına kadar emisyonu nötrlemeyi amaçlıyor. 2018 Dünya Kupası’nın çevresel faktörlere uyum çabası ortada iken, bu yıl ki etkinlik için 243 bin ton karbondioksit emisyonu dengelenmesi “mutlak” miktar olarak taahhüt edilmişti. Dört yıllık ilerleme yüzeyde olumlu gözükürken, FIFA’nın emisyon nötr hedeflerinin verilere dayanarak daha dikkatli incelenmesi gerekiyor.

Karbon hassasiyeti düşündürücü

Dünya Kupası gibi büyük bir organizasyonda çevresel sürdürülebilirliğin en kilit faktörünü de karbon ayak izi oluşturuyor. 2014’te Brezilya’da kaydedilen 2,72 milyon ton sera gazı emisyonunun bu yılki turnuvada yüzde 90 oranında azaltılması planlanmıştı.

En fazla izleyici kitlesine sahip olan spor etkinliklerinden birisi olan Dünya Kupası’nda, uluslararası seyahatlerin tek başına etkinliğin toplam emisyonlarının % 57‘sini oluşturması bekleniyordu. Bu nedenle FIFA, ilk defa bilet sahiplerine ücretsiz karbon dengeleme teklifleri sunmuştu. FIFA, kendi web sitesinde bu girişime imza atan her bir bilet sahibi için, 2,9 ton karbondioksidin, Rusya’ya yurt dışından seyahat eden ortalama bilet sahibinin tahmini emisyonlarını dengeleyeceğini açıklamıştı.

Ancak bir aydan uzun süren etkinliğe üç milyondan fazla seyirci katıldı. FIFA ise taatüddü 34.500 hayran ile sınırlandırıldı. Bu nedenle toplamda toplam 343.000 tCO2e’yi dengelemeyi hedeflerken toplam tahmini emisyonlarının sadece % 16‘sına ulaşılabildi.

Dahası FIFA, karbon azaltım girişimlerini pazarlamada kullanmaktan ötürü eleştirirken, Qatar Airways, Hyundai ve Kia Motors dahil olmak üzere karbon emisyonunun yoğun olduğu ulaşım ve mobilite sektöründeki firmalarla sponsorluk anlaşmaları imzaladı. Ayrıca 2018 Dünya Kupası’nın resmi ortağı, Rus Hükümeti’nin bir parçası olan yerli petrol ve gaz devi Gazprom olması da bir diğer dikkat çekici nokta oldu.

“Yeşil” stadyumlar

Dünya Kupası’nın ardından sırf bu etkinlik için son yıllarda inşa edilen stadyumların gelecekte ne şekilde kullanılacağı da merak ediliyor. Sürdürülebilir fiziksel çevre yaratma konusunda sıkça eleştirilen FIFA, Rusya’da Dünya Kupası için inşa edilen stadyumların “yeşil sertifika” (BREEAM ve RUSO) aldığını duyurmuştu. En az 4 milyar dolara mal olan, toplamda 12 stadyum inşa edildi.

Diğer yandan Rus aktivistler, bu “yeşil” stadyumlardan bazılarının hassas ekosistemler pahasına inşa edildiğini öne sürüyorlar. Örneğin Kaliningrad Stadyumu bölgenin son sulak alanlarından birinin üzerine inşa edildiği iddia edilmişti. Ekosistemi ve aynı zamanda yapılaşmış çevreyi ölçek olarak da geniş çaplı etkileyen stadyumların geleceğine dair hem ev sahibi ülkelerden hem de FIFA’dan daha tutarlı açıklamalar bekleniyor.