Araştırmalar Güncel

Sosyal Medya Sürdürülebilir Doğa Turizmine Nasıl Destek Olur?

Sosyal Medya Sürdürülebilir Doğa Turizmine Nasıl Destek Olabilir?

Hayvanları doğal yaşamları içinde gözlemlemek her ne kadar zararsız gibi gözükse de bunun yaban hayatına beklenmedik etkili olabilir. Uluslararası Doğa Koruma Birliği (International Union for the Conservation of Nature) tarafından belirlenen tehlikede ve kritik olarak tehlike altında olan 1.400’den fazla tür, turizm tarafından tehdit edilmektedir. Bu, turizmin gelişmesi veya turistlerin neden olduğu rahatsızlıktan kaynaklanan tahribatının bir sonucu olarak görülmektedir. Yaban hayatını ve turizm sektörünü korumak için, sürdürülebilir doğa turizmini destekleyecek etkili yönetim stratejileri tasarlamaya daha fazla çaba gösterilmelidir. Sosyal medya ise bunu yapmak için etkili bir yol olabilir.

Doğa turizmi, dünya üzerinde pek çok ülkenin birincil gelir kaynağıdır. Ancak Filipinler’den bir örneğe bakılacak olursa, bölgeye özgü nesli tükenmekte olan altın kaplı meyve yarasasını tehdit eden unsurlardan biri turistlerin tünek bölgesinde rahatsızlık yaratmasıdır. Bu rahatsızlık sadece hayvanları strese sokmakla kalmaz, aynı zamanda yavruların terk edilmesine de yol açabilir. Ormansızlaşma gibi diğer tehditlerle birlikte bu rahatsızlık, farklı türlerin de yok olmasına yol açabilir.

Sonuç olarak, bu olumsuzluk yaratan turistik faaliyetlerin doğru yönetilmesi gerekmektedir. Tam da bu noktada sosyal medya işlevsel bir araç haline dönüştürülebilir. Mevcut durumdaki veri eksikliği engelini ortadan kaldırabilecek Facebook, Twitter gibi kullanıcı sayısı ve profili milyarları aşan platformlar güçlü bir kaynak haline gelebilir. Özellikle geniş alanlar ve uzun süreler boyunca, eğlence aktiviteleri sırasında insanları “izlemek” zorken, bahsedilen sosyal medya kanalları, etkinlikleri hakkında detaylı bilgi paylaşımı yapan milyarlarca kullanıcıya sahiptir.

Turistik gözlem ağı aracı Flickr

Flickr, 2004’ten beri aktif olan bir fotoğraf paylaşım sitesidir. Flickr’a yüklenen fotoğrafların çoğunun, fotoğraf çekildiği zamanı gösteren bir zaman damgası ve fotoğrafın nerede çekildiğini gösteren coğrafi koordinatları vardır. Yaban hayatı izleme ve genel olarak doğa rekreasyonu fotoğrafla yakından ilişkilidir ve Flickr’i bu faaliyetleri büyük ölçekli ve ayrıntılı olarak ölçmek için ideal bir bilgi kaynağı haline getirmektedir.

İskoçya’da yapılan bir çalışmada Flickr verileri kullanılarak kullanıcıların mekansal örüntüleri ortaya çıkarıldı. Araştırmacılar, doğa fotoğraflarının nereden çekildiğine dair noktasal veriler haritalayarak  İskoçya’daki en popüler yaban hayatı izleme noktalarından bazılarını tanımlamaya çalıştı. Kullanımı yoğun olan izleme noktalarının belirlenmesinin ardından gelecekte hangi türlerin tehlike altın girebileceği saptanabilir. Halihazırda tehlike altında olan türlerin ise ne sıklıkla ziyaret edildiği gözlemlenerek doğal yaşamın sürekliliği sekteye uğramasın diye çeşitli önlemler alınabilir.

Başta Flickr olmak üzere sosyal medya üzerinden sağlanacak bu yasal izlenilebilirlik ağı hassas alanların ve türlerin belirlenmesinde yardımcı olabilir. Vahşi yaşamdaki rekreasyonel aktivite verilerini dikkate alarak baskı altındaki alanların tespit edilebilir ve buna müdahale etmek turizmin doğa üzerindeki etkilerini de azaltabilir. Doğa turizminin, Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri gibi biyoçeşitlilik ve sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşmalarına yardımcı olup olmadığı da araştırılabilir.